Nghi lễ đầu năm của người Chăm được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

0:00 / 0:00
0:00
TPO - Vừa qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) Ninh Thuận phối hợp với UBND huyện Thuận Bắc tổ chức Lễ công bố và đón nhận Bằng chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với “Nghi lễ đầu năm của người Chăm ở làng Bỉnh Nghĩa”, xã Bắc Sơn (Thuận Bắc).

Làng Chăm Bỉnh Nghĩa tiếng Chăm gọi là Palei Bal Riya. Vào tháng giêng Chăm lịch (khoảng tháng 4 dương lịch) hàng năm cộng đồng người Chăm tổ chức nghi lễ đầu năm. Những lễ vật dâng cúng là các sản vật địa phương do người dân nuôi trồng được. Thông qua việc dâng lễ thể hiện một đạo lý nhân văn sâu sắc của người Chăm. Đó là truyền thống “uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng”. Đây là dịp các gia đình sum họp, quay quần bên nhau thưởng thức các món ăn truyền thống.

Nghi lễ đầu năm của người Chăm được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ảnh 1

Ảnh: Báo Dân tộc và phát triển.

Trong nghi lễ đầu năm của làng Chăm Bỉnh Nghĩa có các lễ cúng Rija Harei, Rija Nagar, Po Patao Bin Thuer, Po Bia Chuai, Paralao Kasah, Po Ina Nagar Hamu Kut, Po Nai và Po Riyak. Kết thúc một chuỗi nghi lễ đầu năm là nghi lễ Ikak ghak ikak limah nhằm mục đích để cầu an, cầu mong những điều tốt đẹp sẽ đến với dân làng. Đồng thời, tống đưa những tai ương, xấu xa, bệnh tật của năm cũ ra khỏi làng.

Những lời khấn của chức sắc nhắc nhở con cháu luôn hướng về cội nguồn, tri ân những người đã có công khai khẩn lập làng, ổn định đời sống dân làng.

Việc tổ chức nghi lễ giúp gắn kết cộng đồng Chăm thêm bền chặt, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Qua việc thực hành nghi lễ, người Chăm bảo tồn các giá trị bản sắc văn hóa truyền thống như âm nhạc, ẩm thực, trang phục lễ hội và các nét sinh hoạt văn hóa gia đình. Vì vậy, cần phát huy các giá trị nghi lễ của người Chăm gắn với phát triển du lịch cộng đồng trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

Năm 2019, Sở VH,TT&DL đã phối hợp với UBND huyện Thuận Bắc và huyện Ninh Hải tham mưu UBND tỉnh Ninh Thuận xây dựng hồ sơ khoa học về Tập quán xã hội và tín ngưỡng “Nghi lễ đầu năm của người Chăm ở làng Bỉnh Nghĩa” và được Bộ VH,TT&DL ban hành Quyết định số 606/QĐ-BVHTTDL ngày 3-2-2021 về việc đưa “Nghi lễ đầu năm của người Chăm ở làng Bỉnh Nghĩa” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thông qua nghi lễ, nhiều giá trị văn hóa đặc sắc được bảo tồn và tái hiện, trở thành ngày hội lớn, với ý nghĩa chủ đạo là cầu xin những điều tốt đẹp cho gia đình, dòng tộc, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Qua đó, đáp ứng nhu cầu tâm linh của cộng đồng người Chăm ở làng Bỉnh Nghĩa nói riêng và một bộ phận người Chăm trong tỉnh nói chung.

MỚI - NÓNG
Cậu bé 7 tuổi nối dài thanh âm Gia Rai
Cậu bé 7 tuổi nối dài thanh âm Gia Rai
TP - Cậu bé người Gia Rai 7 tuổi, tay cầm 2 cái xập xèng (tiếng Gia Rai gọi là răng rai) vỗ nhịp nhàng hòa cùng nhịp chiêng của các nghệ nhân. Tiết mục biểu diễn đã mang đến sắc màu sinh động, thể hiện nét văn hóa truyền thống của dân tộc này.
Mùa lễ hội của người Cơ Tu ở Đông Giang, Quảng Nam. Ảnh: Nguyễn Thành
Di sản hát lý của người Cơ Tu
TP - Nói lý - hát lý là nghệ thuật ứng khẩu trong sinh hoạt cộng đồng của người Cơ Tu hết sức độc đáo và ý nghĩa. Di sản phi vật thể quốc gia này được người dân gìn giữ, phát triển, hớp hồn du khách gần xa mỗi mùa lễ hội.
Hàng cây trang bên suối Tà Má thu hút khách đến tham quan du lịch dịp nở hoa. Ảnh: Trương Định
Đồng bào Bana hiến đất mở đường
TP - Nhằm tạo điều kiện cho giao thông đi lại thuận tiện hơn khi vào du lịch suối Tà Má và hướng đến mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng, đồng bào Bana tại thôn Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) đã tự nguyện hiến đất để mở rộng đầu tư xây dựng đường.

Có thể bạn quan tâm

Lào Cai hỗ trợ học phí cho trẻ mầm non công lập vùng dân tộc thiểu số và miền núi

Lào Cai hỗ trợ học phí cho trẻ mầm non công lập vùng dân tộc thiểu số và miền núi

TPO - Lào Cai sẽ hỗ trợ học phí cho trẻ em tại cơ sở giáo dục mầm non công lập trên địa bàn tỉnh thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo quy định của Thủ tướng Chính phủ. Đây là Nghị quyết vừa được thông qua tại Kỳ họp thứ 10 Hội đồng nhân dân tỉnh Lào Cai khóa XVI diễn ra trong hai ngày 6, 7/12 tại thành phố Lào Cai.
Khuyến khích doanh nhân đóng góp bảo tồn di sản

Khuyến khích doanh nhân đóng góp bảo tồn di sản

TPO - Tháo gỡ rào cản, tạo điều kiện, khuyến khích các doanh nghiệp phát huy, bảo tồn và khai thác các nguồn tài nguyên văn hóa là một trong các vấn đề được nêu ra tại diễn đàn "Doanh nhân, doanh nghiệp với bảo tồn và gìn giữ di sản văn hoá" nhân Ngày Di sản Việt Nam 23/11.