Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế

0:00 / 0:00
0:00
Bức tranh rồng phong cách cung đình từng tồn tại trên cổng tam quan chùa Thiên Mụ, Huế. Ảnh T.L
Bức tranh rồng phong cách cung đình từng tồn tại trên cổng tam quan chùa Thiên Mụ, Huế. Ảnh T.L
TPO - Tầng hai cổng tam quan thuộc lối chính dẫn vào chùa Thiên Mụ ở Cố đô Huế từng tồn tại một bức tranh vẽ rồng với họa tiết, màu sắc cầu kỳ. Từ hàng chục năm nay, bức tranh đã bị che khuất bởi một lý do đặc biệt.

Chùa Thiên Mụ, còn được gọi là chùa Linh Mụ, xây dựng vào năm 1601 dưới thời chúa Nguyễn Hoàng. Chùa nằm bên bờ bắc sông Hương thuộc địa phận phường Hương Long, cách trung tâm TP Huế 5km. Từ lâu, chùa Thiên Mụ đã trở thành một trong những biểu tượng của xứ Huế, gắn với hình ảnh ngọn tháp Phước Duyên 7 tầng cao 21 mét nằm bên bờ sông Hương.

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 1

Chùa Thiên Mụ nhìn từ trên cao. Ảnh: FB Phan Thanh Hải

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 2

Từ chùa Thiên Mụ nhìn lên thượng nguồn sông Hương

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 3
Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 4

Tháp Phước Duyên, hình ảnh mang tính biểu tượng về ngôi chùa nổi tiếng xứ Huế

Nhắc đến chùa Thiên Mụ, nhiều người liên tưởng tới ngọn tháp Phước Duyên - hình ảnh được xem là đại diện cho ngôi cổ tự, cùng với bảo vật quốc gia Đại Hùng chung nổi tiếng... Nhưng có một chuyện ít ai biết.

VIDEO: Bí ẩn bức tranh rồng trên cổng Tam Quan chùa Thiên Mụ xứ Huế

Cũng tại ngôi “quốc tự” này, từng có một bức tranh vẽ rồng, mây theo phong cách cung đình, với màu sắc rực rỡ, họa tiết tinh xảo cầu kỳ... Bức tranh được thiết trí ngay tầng hai cổng tam quan trên lối chính dẫn vào chùa. Theo các tài liệu và thông tin từ giới nghiên cứu văn hóa Huế, bức tranh rồng này đã bị che lấp kể từ năm 1945 trở về sau này.

Trong đợt trùng tu chùa Thiên Mụ từ năm 2003-2006, khi những người thợ tiến hành bóc tách các lớp vôi phủ ở tầng hai cổng tam quan, một bức tranh vẽ rồng đã phát lộ. Tuy nhiên, bức tranh cổ xưa này sau đó tiếp tục bị che lại.

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 5

Bức tranh rồng tồn tại một thời. Ảnh: T.L

Trao đổi với PV, tiến sĩ Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao tỉnh TT-Huế, xác nhận có một bức tranh vẽ rồng từng tồn tại trên tầng hai cổng tam quan chùa Thiên Mụ.

Theo TS Phan Thanh Hải, chùa Thiên Mụ là ngôi quốc tự dưới thời nhà Nguyễn, trụ trì chùa do triều đình bổ nhiệm. Vì là quốc tự, nên hình thức trang trí, cách sử dụng màu sắc luôn theo quy chuẩn của kiến trúc cung đình cùng thời. Bức tranh rồng trên cổng tam quan như nêu ở trên xuất hiện muộn vào đời vua Khải Định, Bảo Đại (1916-1945), tồn tại trong một thời gian ngắn thì bị che lại.

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 6

Trong quá khứ, bức tranh rồng từng bị che lại

Sau khi nhà Nguyễn cáo chung, Thiên Mụ không còn là quốc tự, ngôi chùa trở về đúng chức năng là nơi chuyên tâm tu tập của các sư, tăng; nhà chùa không muốn chịu ảnh hưởng của yếu tố Nho giáo, nên bức tranh mang phong cách cung đình đã bị che lấp kể từ năm 1945.

Trong lần trùng tu từ năm 2003-2006, các cơ quan chức năng đã tham khảo ý kiến nhà chùa đối với bức tranh rồng phát lộ trên cổng tam quan. Tôn trọng ý kiến nhà chùa, bức tranh một lần nữa được phủ lấp lại.

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 7
Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 8
Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 9

Cổng tam quan chùa Thiên Mụ ngày nay, bức tranh xưa vẽ rồng cũng bị che lấp bởi các tấm gỗ phủ màu sắc đậm chất thiền

Theo một tư liệu nghiên cứu của ông Phan Thanh Hải, trước đó, trong các lần tu bổ vào năm 1945, 1947, 1957, với nỗ lực “Thiền hóa” màu sắc các công trình, diện mạo nói chung của chùa Thiên Mụ đã có nhiều thay đổi.

Hình thức các công trình có vẻ bình dị, dân gian hơn, nhất là sau khi nhà chùa đã cho phủ lấp các trang trí cầu kỳ cũ, thay đổi các màu sắc nóng, mạnh bằng những màu sẫm, xám tro…

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 10

Hình ảnh chùa Thiên Mụ xưa. Ảnh: T.L

Giải mã ‘bí ẩn’ bức tranh rồng bị che lấp trên cổng chùa Thiên Mụ xứ Huế ảnh 11

Bản vẽ chùa Thiên Mụ xưa. Ảnh chụp tư liệu

Còn trong đợt trùng tu tổng thể chùa Thiên Mụ vào các năm 2003-2006, việc phục hồi tôn tạo các công trình kiến trúc, cảnh quan chùa đảm bảo tuân thủ tính chất trang trọng, uy nghiêm vốn có. Việc trùng tu còn đảm bảo phù hợp hài hoà với thực tế hoạt động của chùa, gắn liền với hoạt động tín ngưỡng Phật giáo của đông đảo công chúng; không như các di tích cung đình khác.

MỚI - NÓNG
Nhà mồ của người bản địa Tây Nguyên
Lâm Đồng: Để không còn những mộ phần lộ thiên
TPO - Sau nhiều năm vận động bà con, đấu tranh với hủ tục lập mộ nổi, dần dà những mộ phần lộ thiên trên địa bàn huyện Đức Trọng, Lâm Đồng đã được thay thế bằng nghĩa trang đời sống mới, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường và loại bỏ nguy cơ làm lây lan dịch bệnh tại địa phương. 

Có thể bạn quan tâm

Ông Phan Ðình Ðường là người tiên phong đưa giống chè về trồng ở vùng đất khó Hạnh Lâm

Ðánh thức 'vùng đất chết'

TP - Từ vùng đất hoang hóa, cằn cỗi, lão nông xứ Nghệ Phan Ðình Ðường đã khai phá, “bén duyên” với cây chè, tạo nên thương hiệu xuất khẩu sang các nước, cho thu nhập hàng chục tỷ đồng mỗi năm.
Tỉnh Đoàn, Hội LHTN Việt Nam tỉnh TT-Huế triển khai chương trình “Tình nguyện mùa Đông” năm 2021

Dự án ‘Nuôi em - TT-Huế’ hỗ trợ 1.000 học sinh khó khăn vùng núi, biên giới

TPO - Ngày 27/11, tại huyện vùng cao A Lưới, Tỉnh Đoàn, Hội LHTN Việt Nam tỉnh TT-Huế tổ chức ra quân chương trình “Tình nguyện mùa Đông” năm 2021. Qua đó, chương trình triển khai thực hiện nhiều hoạt động an sinh và ra mắt CLB Cộng đồng Tình nguyện tỉnh TT-Huế cùng dự án “Nuôi em - TT-Huế”, với mục tiêu hỗ trợ 1.000 học sinh miền núi, vùng biên giới có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Chính ủy Bộ Chỉ huy Biên phòng Lạng Sơn Trịnh Hữu Tăng (bìa phải) tặng quà cho em Thiên Ân nhân dịp em được Đồn Biên phòng Tân Thanh (huyện Văn Lãng) nhận làm con nuôi -Ảnh: Duy Chiến

Con nuôi bộ đội Biên phòng

TPO - Gần chục em nhỏ người dân tộc thiểu số, gia cảnh khó khăn được các đồn Biên phòng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn nhận làm con nuôi, nâng bước chân các em đến trường.
Độc đáo ngôi chùa Khmer giữa lòng Tây Đô

Độc đáo ngôi chùa Khmer giữa lòng Tây Đô

TPO - Chùa Pitu Khôsa Răngsây hay còn gọi là chùa Viễn Quang, nằm ẩn khuất trong con hẻm trên đường Mạc Đĩnh Chi, phường An Cư (Ninh Kiều, TP Cần Thơ). Đây là một địa điểm tín ngưỡng không chỉ của bà con Khmer mà cả người Việt quanh vùng.