Gọi vía ở du lịch cộng đồng

0:00 / 0:00
0:00
TP - Giao thông thuận lợi, đời sống kinh tế - xã hội phát triển đã khiến tập tục của người miền núi thay đổi theo, trong đó có tục gọi vía. Thời gian gần đây, tục gọi vía còn gọi là cúng vía được khai thác cho mục đích du lịch cộng đồng.

Những năm gần đây du lịch miền núi ở Nghệ An như hoa nở rộ. Hầu như huyện nào cũng có một vài điểm du lịch gắn liền với các thắng cảnh là thác nước, khe suối, rừng cây, hang động… Nhiều bản làng người Thái, cộng đồng người Mông ở xã Mường Lống, huyện Kỳ Sơn đã có dịch vụ homestay.

Gọi vía ở du lịch cộng đồng ảnh 1

Lễ cúng vía của Đoàn thanh niên xã Châu Hạnh (huyện Quỳ Châu, Nghệ An) tại Tết Độc lập năm 2022

Homestay ở bản thường là nhà sàn truyền thống. Khách đến được trải nghiệm không gian sống của người vùng cao. Các homestay nhà sàn còn phục vụ các món ăn nấu theo kiểu bản địa xen lẫn những món phổ thông và còn có cả dịch vụ cúng gọi vía để du khách có trải nghiệm về tập tục phổ biến nhất trong văn hóa tâm linh của cộng đồng người Thái. Tục gọi vía xuất phát từ quan niệm về linh hồn của cộng đồng người Thái. Ở Nghệ An, người Mông và Khơ Mú cũng có tục này. Quan niệm cho rằng, ta sinh ra khỏe mạnh là nhờ có linh hồn từ cõi then (trời) về đầu thai.

Theo các bậc cao niên, quan niệm tín ngưỡng còn cho là linh hồn cũng như thể xác, cũng lúc khỏe, lúc yếu, lúc vui buồn, hờn giận. Khi nhỏ dại cũng dễ bị dụ dỗ bởi những thứ không tốt, cũng dễ bị lạc đường về khi lên nương rẫy, vào rừng.. Vía lạc phải gọi về. Vía giận phải dỗ dành. Vía có khỏe thì người mới không bị bệnh tật, gặp may mắn trong cuộc sống. Quan niệm vía khỏe thì người mới khỏe mạnh, bình an là phổ thông nhất. Đó là nguyên do của tục gọi vía khi khách quý đến nhà, người thân ở xa lâu ngày về thăm, người có ân nghĩa với gia đình, dòng họ... Lễ này có ý nghĩa thể hiện niềm trân quý với khách và cầu an cho người được làm lễ.

Du khách muốn trải nghiệm phải bỏ tiền mua gà và thuê thầy cúng hoặc người biết các bài cúng vía mới có thể đảm nhận. Người cúng vía thường giới thiệu qua về tục lệ cho khách và bắt đầu bài cúng bằng tiếng Thái. Cúng xong lại giới thiệu bằng tiếng Việt cho du khách. Bài cúng thuộc loại cầu an này thường khá đơn giản. Thầy cúng gọi vía của khách, chủ về bên mâm cơm có xôi, gà, rượu và những sợi chỉ. Mời vía ăn cơm rồi thì phải phù hộ cho người khỏe mạnh. Cúng xong, người dự lễ cho mỗi người chứng kiến một ít xôi, thịt gà gọi là ăn cơm cúng vía. Sau cùng, mỗi người đều được buộc một sợi chỉ vào cổ tay để giữ vía.

Tục gọi vía ngày nay đã có một số thay đổi. Tục lệ này vốn chỉ được làm trong không gian gia đình, dòng họ, có phần riêng tư. Tuy nhiên khi được khai thác với mục đích du lịch người ta chỉ áp dụng một trong những ý nghĩa quan trọng là cầu an. Vì thế du khách không có được cái nhìn đầy đủ nhất khi trải nghiệm lễ cúng vía.

MỚI - NÓNG
Cậu bé 7 tuổi nối dài thanh âm Gia Rai
Cậu bé 7 tuổi nối dài thanh âm Gia Rai
TP - Cậu bé người Gia Rai 7 tuổi, tay cầm 2 cái xập xèng (tiếng Gia Rai gọi là răng rai) vỗ nhịp nhàng hòa cùng nhịp chiêng của các nghệ nhân. Tiết mục biểu diễn đã mang đến sắc màu sinh động, thể hiện nét văn hóa truyền thống của dân tộc này.
Mùa lễ hội của người Cơ Tu ở Đông Giang, Quảng Nam. Ảnh: Nguyễn Thành
Di sản hát lý của người Cơ Tu
TP - Nói lý - hát lý là nghệ thuật ứng khẩu trong sinh hoạt cộng đồng của người Cơ Tu hết sức độc đáo và ý nghĩa. Di sản phi vật thể quốc gia này được người dân gìn giữ, phát triển, hớp hồn du khách gần xa mỗi mùa lễ hội.
Hàng cây trang bên suối Tà Má thu hút khách đến tham quan du lịch dịp nở hoa. Ảnh: Trương Định
Đồng bào Bana hiến đất mở đường
TP - Nhằm tạo điều kiện cho giao thông đi lại thuận tiện hơn khi vào du lịch suối Tà Má và hướng đến mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng, đồng bào Bana tại thôn Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) đã tự nguyện hiến đất để mở rộng đầu tư xây dựng đường.

Có thể bạn quan tâm

Dâng hương kỷ niệm 234 năm Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế tại Huế

Dâng hương kỷ niệm 234 năm Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế tại Huế

TPO - Lễ dâng hương và kỷ niệm ngày Anh hùng dân tộc Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ lên ngôi và chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa có nhiều ý nghĩa quan trọng, thể hiện lòng tôn kính và tri ân của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh TT-Huế và TP Huế đối với công lao của người anh hùng dân tộc “áo vải cờ đào”; khơi dậy niềm tự hào, truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của các thế hệ.
Khám phá phiên chợ đêm độc đáo bên di tích Cầu Ngói gần 250 tuổi

Khám phá phiên chợ đêm độc đáo bên di tích Cầu Ngói gần 250 tuổi

TPO - Từ điểm du lịch cộng đồng Cầu Ngói Thanh Toàn chủ yếu phục vụ khách tham quan, du lịch, trải nghiệm vào ban ngày, chính quyền xã Thủy Thanh (thị xã Hương Thủy, tỉnh TT-Huế) cùng ngành văn hóa địa phương đã xây dựng và dần định hình nơi đây là khu vực tổ chức các phiên chợ đêm độc đáo, đậm chất dân dã diễn ra mang tính định kỳ.
37 công trình đoạt giải thưởng Văn nghệ dân gian

37 công trình đoạt giải thưởng Văn nghệ dân gian

TPO - Từ 48 công trình, Hội đồng Chung khảo giải thưởng Văn nghệ dân gian chọn ra 37 công trình xuất sắc nhất để trao giải tại Lễ mừng thọ các hội viên cao tuổi, phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian, trao Giải thưởng Văn nghệ Dân gian năm 2022 được tổ chức ngày 10/12.
Độc đáo Lễ hội 'Mừng lúa mới' của tộc người K’Ho Srê

Độc đáo Lễ hội 'Mừng lúa mới' của tộc người K’Ho Srê

TPO - Tộc người K’Ho Srê vừa tổ chức lễ hội mừng lúa mới, báo hiệu mùa màng đã thu hoạch xong, còn các tộc người khác ở Tây Nguyên cũng đang tất bật dựng cây nêu, ủ rượu cần cho lễ hội long trọng này. Mỗi buôn làng chọn một vài ngày thích hợp để mở hội trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm nay cho đến tháng 1 năm sau.