Độc đáo những lễ hội của người K’Ho

0:00 / 0:00
0:00
Hóa trang để bước vào lễ hội. Ảnh: Krajăn Plin
Hóa trang để bước vào lễ hội. Ảnh: Krajăn Plin
TPO - Hầu như tháng nào trong năm, các buôn làng K’Ho cũng có lễ hội với nhiều tập tục kỳ lạ, hiếm có; định kỳ là mừng lúa mới, bỏ mả, đua voi; còn bất chợt là những cuộc tế lễ vì thiên tai, dịch bệnh, thú dữ tấn công…

Người K’Ho ở Lâm Đồng tìm được nhiều sản vật quí giá từ núi rừng nhưng cũng phải đương đầu với bao hiểm họa về thiên tai, thú dữ, bệnh tật…, do đó họ tổ chức dâng lễ để cầu xin sự che chở của thần linh, cầu xin những điều may mắn, tốt lành.

Độc đáo những lễ hội của người K’Ho ảnh 1

Người K'Ho tưng bừng mở hội

Hầu như lễ hội nào của người K'Ho cũng có cây nêu-linh vật được cho là phương tiện để người trần “giao tiếp” với thế lực siêu nhiên, theo quan niệm xưa. Chủ lễ bước ra trước giàn hiến tế khấn nguyện và lấy máu con vật hiến sinh (trâu, bò, heo, gà…) bôi lên cây nêu với ngụ ý gởi thông điệp mời thần linh và ma quỷ đến nhận lễ vật; mong các vị hãy thụ hưởng, vui chơi và đừng làm hại dân làng.

Độc đáo những lễ hội của người K’Ho ảnh 2

Mộ của người bản địa Tây Nguyên

Dần dà phong trào dựng cây nêu để trừ tà và cầu mong những điều may mắn tốt lành không chỉ có ở các tộc người thiểu số Tây Nguyên lan tỏa rộng hơn ở một số địa phương. Đặc biệt dịp lễ Tết, có thể chiêm ngưỡng những hàng cây nêu được trang trí đẹp mắt Dọc Quốc lộ 1A và một số tỉnh lộ ở phía Bắc, Tây Nguyên, Tây và Đông Nam bộ.

Độc đáo những lễ hội của người K’Ho ảnh 3

Hàng nêu trang trí đường phố dịp lễ, tết

Già làng Krajăn Plin (huyện Lạc Dương) cho biết ngày nay trong lễ bỏ mã (tiễn người chết rời làng về xứ sở của các thần), người K’Ho vẫn duy trì hội hóa trang rất thú vị.

Trước khi vào đêm hội, dân làng làm những chiếc mặt nạ hoặc lấy các loại phấn màu được chế tác từ cây rừng vẽ lên mặt nhau sao cho giống gương mặt của ma quỷ và lấy bùn đất trát đầy người.

Độc đáo những lễ hội của người K’Ho ảnh 4

Vẽ mặt hóa trang trước khi vào đêm hội. Ảnh: Krajăn Plin

Độc đáo những lễ hội của người K’Ho ảnh 5

Mặt nạ dùng trong lễ hội

“Mặt nạ là bộ phận quan trọng nhất làm nên hình ảnh của những chú hề hoặc chiến binh trong lễ hội nên phải trông thật ngộ nghĩnh, gây cười khiến người xem thích thú hoặc thật quái dị để tạo cảm giác sợ hãi. Đó có thể là mặt người nhưng mang cái mũi của quái vật và cái lưỡi thật dài hoặc mắt ti hí, còn miệng thì méo xệch, ngoác ra trông rất hài hước”, ông Đặng Minh Tâm (thành viên Hội cổ vật Nam Bộ và là hội viên hội UNESCO Việt Nam) nói.

Cũng theo ông Tâm, hình thù của mặt nạ tùy thuộc vào sự sáng tạo và trí tưởng tượng của nghệ nhân nhưng phổ biến là đầu người và các con thú hay những nhân vật được mô tả trong truyền thuyết, sử thi. Mỗi mặt nạ có nét độc đáo riêng, không cái nào giống cái nào.

Độc đáo những lễ hội của người K’Ho ảnh 6

Các loại mặt nạ gỗ

Độc đáo những lễ hội của người K’Ho ảnh 7

Một kiểu hóa trang

Hiện người K’Ho ở xã Đạ Đờn (Lâm Hà) còn giữ tập tục: Khi dựng xong ngôi nhà, sẽ làm lễ cúng rồi bắt con chó thả vào nhà. Nếu phát hiện có tà ma, chó sẽ đuổi đi. Sau đó thầy cúng đọc lời khấn nguyện, dâng rượu cho vị thần cai quản nhà cửa để cầu cho gia chủ khỏe mạnh, bình an; kho lúa lúc nào cũng đầy ắp…

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Ka Hân trong vườn chuối rừng

Sơn nữ K’Ho 'kết' chuối rừng

TP - Qua tìm hiểu trên sách, báo và internet, sơn nữ Ka Hân (người K’Ho) phát hiện hạt chuối rừng trên cao nguyên Di Linh, Lâm Đồng có thể chữa được sỏi thận. Với sự hỗ trợ của cô giáo dạy môn Sinh học, nữ sinh này đã lập dự án sản xuất trà túi lọc từ hạt chuối rừng, một sản phẩm vừa rẻ vừa dễ sử dụng.
'Báu vật' của giai nhân xinh như hoa rừng trên dãy Trường Sơn

'Báu vật' của giai nhân xinh như hoa rừng trên dãy Trường Sơn

TPO - Tấm thổ cẩm – người Tà Ôi gọi là “Zèng” đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần, phong tục tập quán của người Tà Ôi. Zèng còn là vật đính ước của các cô gái với ý trung nhân hoặc để thể hiện lòng hiếu thuận với ông bà, cha mẹ, với những người có công với bản làng.
Để bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng Đắk Lắk

Để bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng Đắk Lắk

TPO - Theo Nghị quyết mới của HĐND tỉnh Đắk Lắk về Bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng tỉnh giai đoạn 2022 - 2025, sẽ có 50 đội chiêng trong các buôn, làng của tỉnh được cấp chiêng; những đội văn nghệ tiêu biểu có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa cồng chiêng sẽ được cấp trang phục.
Chợ đòn gánh của người Khmer trên đỉnh núi Cấm (An Giang)

Chợ đòn gánh trên đỉnh núi

TP - Đỉnh núi Cấm (ấp Vồ Đầu, xã An Hảo, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang) với độ cao 716 mét so với mực nước biển mấy chục năm qua, nơi đỉnh núi này có một ngôi chợ nhóm họp hằng ngày vào buổi sáng trên con đường chạy dài dưới chân chùa Vạn Linh.