Độc đáo nghề làm ngói âm dương ở xứ Lạng

TP - Xã Bắc Quỳnh, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn không chỉ biết đến là khu căn cứ cách mạng, khởi nghĩa mà còn nổi tiếng với nghề làm ngói âm dương.

Trải qua bao thăng trầm, nghề làm ngói tưởng chừng như đã bị mai một bởi sự ra đời của nhiều loại ngói mới, tấm lợp pro xi măng, mái tôn đang thịnh hành. Thế nhưng đến nay, tại vùng đất Bắc Sơn xưa nay vẫn tồn tại làng nghề làm ngói âm dương.

Độc đáo nghề làm ngói âm dương ở xứ Lạng ảnh 1

Làng ngói âm dương Bắc Sơn ảnh: Duy Chiến

Ông Dương Công Toàn, 51 tuổi, dân tộc Tày, đã có thâm niên hơn 30 năm trong nghề làm ngói. Ông cho biết: “Ngói âm dương hay còn gọi là ngói máng, là vật liệu xây dựng truyền thống để lợp những mái nhà sàn của đồng bào dân tộc Tày, Nùng. Nghề làm ngói âm dương đã xuất hiện ở đây cách đây hàng trăm năm. Với khoảng hơn 50 hộ dân làm nghề, tại đây hàng ngày vẫn nhộn nhịp xe chở ngói cung cấp cho thị trường trong tỉnh và các tỉnh lân cận”.

Nói về bí quyết của ngói âm dương ở quê hương, ông Toàn “bật mí” rằng, khâu đầu tiên là đất. Các gia đình ở Bắc Sơn lấy đất sét từ mỏ về, lọc sỏi đá, tưới nước ủ độ 20 ngày để có độ dẻo nhất định, khi nung ngói sẽ không bị sống, Sau đó người thợ phải dùng khuôn được phủ một lớp tro, đúc viên ngói sống. Phơi khô ngói trong khoảng một tuần là bắt đầu cho vào lò nung

“Công đoạn nung đòi hỏi yêu cầu cao nhất về kỹ thuật. Đối với lò đun tròn thì ngói được xếp vào nhau như là úp bát nhưng phải úp sao cho thẳng, nếu úp cong thì ngói sẽ bị nứt nẻ, đổ vỡ. Ban đầu nung phải đốt lửa từ từ khi nào thấy các ống hơi hết khói nước màu trắng, chuyển sang màu vàng thì tăng củi lên dần dần. Như vậy viên ngói sẽ đẹp, không méo mó”, ông Toàn nói.

“Nhà sàn cổ của người Tày mát mẻ về mùa hạ, ấm cúng khi gió đông về. Mái ngói âm dương có khả năng cách nhiệt rất tốt. Đồng thời, do các viên ngói lợp không khít hoàn toàn nên khả năng tản nhiệt khi nắng hè chiếu xuống cũng rất hiệu quả”.

ông Nguyễn Ngọc Thiều, Chủ tịch UBND huyện Bắc Sơn

Ở làng nghề Bắc Quỳnh, huyện Bắc Sơn, mỗi lò ngói thường tập trung 2-3 gia đình họ hàng làm chung. Dịp này các lò hoạt động hết công suất. Mỗi lò nung chứa được từ 40.000 - 60.000 viên ngói. Gần đây, nhiều công trình xây dựng công sở, trường học, nơi thờ tự đã sử dụng lợp mái ngói âm dương nên sản phẩm quê hương nơi đây tiêu thụ khá, nhiều thời điểm đã “cháy hàng”. Nhờ thu nhập hàng chục triệu đồng/hộ/tháng nên đời sống của nhân dân cũng từng bước được cải thiện, nâng lên.

Ông Nguyễn Ngọc Thiều, Chủ tịch UBND huyện Bắc Sơn chia sẻ: “Làng làm ngói âm dương truyền thống được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, đoàn thể và các hộ gia đình. Hiện nay trong làng, xã đã thành lập được những lớp dạy nghề cho lớp trẻ để duy trì, phát triển. Như vậy, vừa giữ được làng nghề độc đáo lại có của ăn, của để nên đồng bào các dân tộc nơi đây phấn khởi, thi đua nhau làm ngói bền, đẹp, đáp ứng được nhu cầu của khách”.

MỚI - NÓNG
Màn rước nữ tướng 12 tuổi ở khai Hội Gióng
Màn rước nữ tướng 12 tuổi ở khai Hội Gióng
TPO - Màn rước kiệu nữ tướng trẻ của thôn Yên Tàng (xã Bắc Phú) thu hút sự quan tâm của người dân, du khách thập phương trong lễ khai Hội Gióng đền Sóc diễn ra sáng 27/1 (mùng 6 Tết Nguyên đán) tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt đền Sóc (huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội).

Có thể bạn quan tâm

Dâng hương kỷ niệm 234 năm Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế tại Huế

Dâng hương kỷ niệm 234 năm Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế tại Huế

TPO - Lễ dâng hương và kỷ niệm ngày Anh hùng dân tộc Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ lên ngôi và chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa có nhiều ý nghĩa quan trọng, thể hiện lòng tôn kính và tri ân của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh TT-Huế và TP Huế đối với công lao của người anh hùng dân tộc “áo vải cờ đào”; khơi dậy niềm tự hào, truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của các thế hệ.
Khám phá phiên chợ đêm độc đáo bên di tích Cầu Ngói gần 250 tuổi

Khám phá phiên chợ đêm độc đáo bên di tích Cầu Ngói gần 250 tuổi

TPO - Từ điểm du lịch cộng đồng Cầu Ngói Thanh Toàn chủ yếu phục vụ khách tham quan, du lịch, trải nghiệm vào ban ngày, chính quyền xã Thủy Thanh (thị xã Hương Thủy, tỉnh TT-Huế) cùng ngành văn hóa địa phương đã xây dựng và dần định hình nơi đây là khu vực tổ chức các phiên chợ đêm độc đáo, đậm chất dân dã diễn ra mang tính định kỳ.
37 công trình đoạt giải thưởng Văn nghệ dân gian

37 công trình đoạt giải thưởng Văn nghệ dân gian

TPO - Từ 48 công trình, Hội đồng Chung khảo giải thưởng Văn nghệ dân gian chọn ra 37 công trình xuất sắc nhất để trao giải tại Lễ mừng thọ các hội viên cao tuổi, phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian, trao Giải thưởng Văn nghệ Dân gian năm 2022 được tổ chức ngày 10/12.
Độc đáo Lễ hội 'Mừng lúa mới' của tộc người K’Ho Srê

Độc đáo Lễ hội 'Mừng lúa mới' của tộc người K’Ho Srê

TPO - Tộc người K’Ho Srê vừa tổ chức lễ hội mừng lúa mới, báo hiệu mùa màng đã thu hoạch xong, còn các tộc người khác ở Tây Nguyên cũng đang tất bật dựng cây nêu, ủ rượu cần cho lễ hội long trọng này. Mỗi buôn làng chọn một vài ngày thích hợp để mở hội trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm nay cho đến tháng 1 năm sau.